Tam sayılarda çarpma işlemi esnasında pozitif ve negatif sayılar karşımıza çıkmaktadır. Öncelikle bu noktada; çarpılan ve çarpan sayıların işaretlerine dikkat edilmelidir. Zira aynı işaretli sayılarda sonuç pozitif olacaktır. Ancak işaretli farklı ise, sonuç direkt olarak negatiftir.

Örnek: 6×2=12, -6x-2=12, -6×2=-12 ve 6x-2=-12 olacaktır.

Sponsor Bağlantılar

İkili çarpma işlemlerinde bu şekilde kolayca işaretler hesaplanmaktadır. Üçlü ve daha fazla çarpma işlemlerinde ise durum biraz daha karışık bir hal alır. Üçlü bir çarpma işlemini ele alırsak; 2 negatif ve 1 pozitif tam sayının çarpımı pozitif olacaktır. Zira negatifle negatifin çarpımını öncelikle baz alırsak pozitiftir ve sonrasında da pozitifle pozitifin çarpımı ele aldığımızda sonucun pozitif çıktığı görülmektedir.

Örnek: (-2)x(-3)x(+4)=((-2)x(-3))x(+4)=(+6)x(+4)=(+24) olacaktır.

Sponsor Bağlantılar

Üçlü çarpma işleminde bir sayının negatif diğer sayıların pozitif olması durumunda sonuç negatif olacaktır. Örneğin ilk sayı negatif olsun ve daha sonraki 2 sayı da pozitif olsun. İlk sayı ile ikinci sayı; negatif x pozitif olacağından sonuç negatif olur. Sonraki sayı da aynı şekilde pozitif olduğundan; elde edilen negatif sayı ile pozitif sayıyı çarptığımız genel sonuç negatif olarak karşımıza çıkacaktır. İsterseniz bir örnekle pekiştirelim.

Örnek: (-2)x(+3)x(+4)=((-2)x(+3))x(+4)=(-6)x(+4)=(-24( olacaktır.

tam-sayilarda-carpma

Sponsor Bağlantılar

Tam Sayılarda Çarpma İşleminin Özellikleri

Değişme Özelliği: Örneğin; (+5)x(-3) işlemi sorulmuş olsun. Bunun sonucuyla; (-3)x(+5) işleminin sonucu aynı olacaktır. Buna tam sayılarda çarpma işleminin yer değiştirme özelliği adı verilmektedir. Sonuç her ikisinde de; -15 olacaktır.

Birleşme Özelliği: Örneğin; ((+3)x(-4))x(-5) işlemi ile; (+3)x((-5)x(-4)) işleminin sonucu aynı olacaktır. Buna da çarpma işleminde birleşme özelliği denilmektedir. Sonuç her ikisinde de; 60 olacaktır.

Dağılma Özelliği: Çarpma işleminin toplama ve çıkarma işlemleri üzerine dağılmasıdır.

Yutan Eleman: Hangi tam ayısı sıfırla çarparsanız çarpın; sonuç yine sıfır olur. Bu yüzden çarpma işleminde sıfır yutan eleman olarak bilinmektedir.

Etkisiz Eleman: Çarpma işleminde tam hangi sayısı 1 ile çarparsanız çarpın sonuç çarpılan sayının kendisi olacaktır. Bu yüzden aynı sonucu verdiği için; çarpma işleminde 1 etkisiz elemandır.

çarpım tablosu

Bir Yorum Yazın

Email adresiniz gizli kalacaktır. Zorunlu alanlar şu işaretle bildirilmiştir: *